رنگ‌آمیزی گرم یکی از مهمترین و متداولترین روش‌های رنگ آمیزی در باکتری ‌شناسی است که اولین بار توسط کریستین گرم ابداع شد. در این رنگ آمیزی باکتری‌ها بر مبنای رنگ باکتری پس از رنگ آمیزی به دو دسته گرم مثبت و گرم منفی تقسیم می‌شوند. رنگ باکتری پس از رنگ آمیزی به توانایی حفظ رنگ اول و به عبارتی به ساختمان دیواره سلولی باکتری بستگی دارد. در رنگ آمیزی گرم باکتری‌های گرم مثبت پس از رنگ آمیزی به رنگ بنفش و باکتری‌های گرم منفی به رنگ قرمز مشاهده می‌شود.

گرچه هر دو گروه یعنی باکتری‌های گرم مثبت و منفی دارای دیواره می‌باشند، ولی فرق بین این دو گروه مربوط به خواصی است که در ساختمان دیواره سلولی آنها وجود دارد. اساس ساختمان در دیواره سلولی باکتری‌های گرم مثبت یک لایه ضخیمی ‌است از پپتیدو گلیکان، ولی در باکتری‌های گرم منفی ضخامت آن به حداقل می‌رسد.

روش رنگ ‌آمیزی گرم

نخست رنگ کریستال ویوله را به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه بر روی گسترش باکتری روی لام ریخته، در نتیجه همه باکتری‌ها به رنگ بنفش در خواهد آمد.

پس از شستشو، گسترش با آب به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه با لوگل می ‌پوشانند. لوگل با کریستال ویوله ترکیب شده و ایجاد کمپلکس‌های بزرگی می ‌نماید که باعث تثبیت رنگ کریستال ویوله در داخل دیواره سلولی باکتری می‌شود. پس از این مرحله نیز کماکان همه باکتریها به رنگ بنفش مشاهده می‌شوند.

مرحله رنگ زدایی مهمترین مرحله رنگ آمیزی است. در این مرحله پس از شستشو لام با آب، لام به مدت ۱۵ تا۲۰ ثانیه در معرض مواد رنگ زدا مانند الکل استون قرار می‌گیرد. سپس با آب مورد شستشو قرار می‌گیرد. در باکتریهای گرم منفی که دارای لایه‌های پپتیدو گلیکان محدود و غشای خارجی غنی از چربی هستند، این حلال باعث حذف این لایه‌ها و غشا می‌گردد و باکتری رنگ مراحل قبل را از دست می‌دهد. ولی در باکتریهای گرم مثبت به علت تعداد زیاد لایه‌های پپتیدو گلیکان و عدم وجود لیپید فراوان در غشا، رنگ مرحله قبل از غشا خارج نمی‌شود. در نتیجه پس از این مرحله باکتریهای گرم منفی بی رنگ ولی باکتریهای گرم مثبت کماکان بنفش باقی خواهند ماند.

در انتها سطح گسترش را با سافرانین یا فوشین (قرمز رنگ) به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه می ‌پوشانیم. سپس با آب شستشو داده و پس از خشک شدن با میکروسکوپ مورد بررسی قرار میگیرد. در این مرحله باکتری‌های بی رنگ به رنگ قرمز در می‌آیند و باکتری‌های بنفش بدون تغییر رنگ باقی می‌مانند.