این عفونت از طریق تماس فرد به فرد یا تماس با اشیای آلوده نظیر حوله، کفش یا حمام منتقل میشود. این بیماری تقریباً در همه جا یافت میشود. کچلی ممکن است ناحیه سر، بدن، کشاله ران، ناخنها، پا و ریش را درگیر سازد. این بیماری هم در کودکان و هم در بزرگسالان دیده میشود و در جنس مذکر شایعتر است.
علایم شایع
ضایعاتی که گاهی خارشدار بوده و خصوصیات آنها عبارتند از:
در ناحیه سر، این ضایعات باعث ریزش مو به صورت لکهای و پوستهریزی سر میشود.
در ناحیه بدن، این ضایعات قرمز، حلقوی، مسطح، پوستهدار و دارای حاشیه مشخص است.
در ناحیه ریش صورت، این ضایعات باعث تشکیل نواحی خارشدار و پوستهدار در زیر موهای ریش میشود.
در ناحیه پا، این ضایعات به صورت بثورات پوستهدار خیس که گاهی تاول دار و خارشدار است بروز مییابند.
در ناحیه ناخنها، این عفونت باعث ضخیم شدن و زرد شدن ناخنها همراه دلمه بستن لبه آزاد ناخنها میگردد.
عفونتهای قارچی به قدری شایع است که پیشگیری کلی از آنها غیرممکن میباشد، ولی برای به حداقل رساندن خطر آن، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
اقدام به درمان حیوانات دستآموز دچار مشکلات پوستی
خشک کردن با دقت پاها پس از حمام یا شنا
رعایت بهداشت فردی
عدم استفاده اشتراکی از کلاه، شانه و برس
عدم استفاده از کفشها یا زیرپوشهای تنگ که ممکن است باعث ساییدگی پوست گردد.
اگر پای شما بیش از حد عرق میکند از مواد ضدعرق استفاده کنید.
درمان
بررسیهای تشخیص ممکن است شامل بررسی میکروسکوپی تراشههای پوستی گرفته شده از ضایعات در محلول هیدروکسید پتاسیم، کشت آزمایشگاهی این تراشههای پوستی و مشاهده ضایعات پوستی ناحیه سر با لامپ ماوراء بنفش (لامپ وود) باشد.
درمان معمولاً با ترکیبات موضعی انجام میشود؛ سایر مراقبتهای اختصاصی بسته به محل عفونت متفاوت است.
در مورد ضایعات بدن، همه لباسها، حولهها و لباسهای خواب در تماس با ضایعات پوستی را به دقت بشویید.
پوست را خشک نگه دارید، اگر ضایعات قرمز، متورم و ترشحدار هستند، از کمپرس آب نمک (یک قاشق چایخوری نمک در ۲۵۰ سیسی آب) چهار بار در روز به مدت ۲ تا ۳ روز قبل از شروع داروهای ضدقارچ موضعی استفاده کنید.
برای ضایعات ناحیه سر، هر روز موها را با شامپو بشویید. موها را کوتاه کنید، ولی نتراشید. این کار را هر دو هفته یک بار یا هر وقت که موها دوباره به اندازه اولیه رسیدند تکرار کنید.
در مورد پا، پاها را تا حد امکان د رمعرض هوا قرار دهید. از کفشهای روباز یا کفشهای چرمی و جورابهای نخی استفاده کرده و حداقل روزی ۲ بار پاها را شستشو داده و خشک کنید.
در خصوص ریش، نیازی به کوتاه کردن ریش نیست. اگر تراشیدن ریش را ضروری میدانید، از ریش تراش برقی استفاده کنید نه تیغ ریشتراش، در مورد ناخن، ناخنها را کوتاه نگه دارید.
کچلی سر
کچلی سر انواع بالینی مختلفی دارد و یکی از شایعترین اشکال بالینی، کچلیهای التهابی است که بیشتر در کودکان دیده میشود و عامل آن در هر کشور متفاوت است. بطور کلی در کچلی های غیر التهابی پلاکهای متعدد بدون مو دیده میشود که در سطح آن پوسته ریزی وجود دارد, ولی ضایعه نسبت به پوست مجاور التهاب زیاد و برآمدگی ندارد و اگر موهای اطراف ضایعه را بکشیم تعداد زیادی مو بدون درد کنده میشود. کچلیهای التهابی از سگ و گربه به انسان انتقال پیدا میکند ولی عوامل مولد دیگری هم هستند که از حیوانات اهلی یا وحشی به انسان انتقال پیدا میکنند و به دلیل اینکه این قارچ معمولاً روی بدن حیوانات زندگی میکند، بدن انسان در مقابل آن واکنش التهابی شدیدی از خود نشان میدهد. عفونت باکتریال نیز توأم با عفونت قارچی میتواند ضایعه را به صورت یک آبسه درآورد که سوراخهای متعددی در سطح آن ایجاد شده از آن چرک جریان پیدا میکند. در صورتی که درمان صحیحی انجام نشود ممکن است رویش موها کامل نباشد، منظور از درمان صحیح افزودن آنتیبیوتیک و داروی ضد التهاب در هفتههای اول به داروهای اختصاصی ضد قارچ است.
قارچ ناخن
قارچ ناخن یک عفونت قارچی است که در آن ناخنهای پا یا دست نرم، کدر، سفید و ضخیم میگردد. این بیماری مسری است و در همه سنین دیده میشود ولی در نوجوانان بزرگتر و بزرگسالان شایعتر است.
با جدا شدن مختصر انتهایی ناخن از بستر ناخن آغاز میشود. مواد نرم زردرنگ به تدریج در ناحیه جداشدگی تشکیل میشود.
ناخن ضخیم و زردرنگ میگردد.
این عارضه معمولاً خارش یا درد ندارد مگر اینکه ناحیه درگیری وسیع بوده و یا عفونی گردد. در نهایت کل ناخن از بسترش جدا شده و یک ناخن نسبتاً تخریب شده، بیشکل و زرد رنگ به جای میماند. مشاغلی که با گرما، خیسی و رطوبت سر و کار دارند نظیر آشپزی، ظرفشویی و خدمتکاری منزل و آب و هوای گرم و مرطوب و اختلال جریان خون انگشتان و دیابت شیرین از عوامل افزایشدهنده خطر هستند.
برای پیشگیری تا حد امکان دستها و پاهای خود را خشک و خنک نگه داشته و در معرض نور آفتاب قرار دهید. از جورابهای پنبهای یا پشمی استفاده کنید، از پوشیدن پاپوشهای تهیه شده از نخهای مصنوعی خودداری کنید. از کفش روفرشی استفاده کنید.
بیشتر عفونتهای ناخن دست با شش ماه درمان مداوم قابل علاج است. در مورد درگیری ناخنهای پا، ۱۲ تا ۲۴ ماه درمان نیاز است. چون رشد آنها آهستهتر است. درگیری ناخنهای دست اکثراً خوب به درمان پاسخ میدهند ولی درگیری ناخنهای پا نسبت به درمان مقاومترند و احتمال عود عفونت وجود دارد.
کچلی تغییر دهنده پوست (تینا ورسیکالر)
کچلی تغییردهنده رنگ عبارت است از عفونت قارچی پوست که رنگ پوست مبتلا را تغییر میدهد. بیشتر پوست سینه، پشت، شانهها، بازو، تنه یا کشاله ران (به ندرت صورت) را درگیر میکند و بیشتر، نوجوانان و بزرگسالان به این عارضه مبتلا میشوند.
ضایعات در پوست نواحی باز، سفید هستند و در نواحی پوشیده، قهوهای یا قرمز متمایل به قهوهای هستند. ضایعات صاف بوده، لبههای کاملاً مشخص دارند. مگر در صورت خراشیدن که پوسته نمیدهند.
ضایعات با قطر ۴-۳ میلیمتر شروع شده و گسترش مییابند. غالباً به هم ملحق شده، لکههای بزرگی تشکیل میدهند.
کچلی تغییردهنده رنگ درمان نشده به مدت نامحدوی باقی میماند، ولی به نظر میرسد که هر از چندگاه میآید و میرود. حتی با درمان غالباً عود میکند. به دنبال درمان پس از علاج عفونت قارچی، لکههای سفید ماهها باقی میماند.
آزمونهای تشخیصی میتواند شامل بررسی میکروسکوپی قسمتهای خراشیده شده ضایعات باشد. درمانهای موضعی متعددی در بهبود کچلی تغییردهنده رنگ مؤثر است.
دارو را با توپیهای نخی مطابق دستورالعمل نسخه در نواحی مبتلا به کار برید، در صورت تمایل ظرف ۳۰ دقیقه آن را بشویید.
در حد امکان اجازه دهید پوست مبتلا هوا بخورد. هر سال قبل از فصل آفتابگیری درمان را تکرار کنید.
کچلی کشاله ران
کچلی کشاله ران عبارت است از عفونت پوست در کشاله ران با یکی از چند نوع قارچ. این قارچها در کشاله ران رشد میکنند که تاریکی، گرما و رطوبت، رشد آنها را تحریک میکند. کچلی کشاله ران در مردان شایعتر از زنان است و سرایت از فرد به فرد دیگر است.
لکههای پوستهریزی کننده در پوست کشاله ران، ران و باسن، لبه واضحی دارند. گاهی تاولهای کوچک و پرچرکی ظاهر میگردد. خارش نواحی مبتلا و درد اگر پوست دچار عفونت باکتریایی ثانویه شود. از علایم دیگر هستند.
هوای گرم و مرطوب، تعریق بیش از حد، چاقی که منجر به تعریق میشود و اصطکاک پوست با پوست در اثر حرکت دایمی از عوامل افزایشدهنده خطر است.
درمان: بعد از حمام به دقت خود را خشک کنید. در یک حمام مرطوب ننشینید. زیرپوش نخی، آزاد و جاذب رطوبت بپوشید.
برای هر فعالیت، از محافظ های ورزشی و زیرپوش تمیز و خشک استفاده کنید.
در صورت ابتلای قبلی به کچلی کشاله ران، بعد از حمام از تولنافتیت (تیناکتین) که بدون نیاز به نسخه میتوانید آن را تهیه کنید استفاده نمایید. این پودر مانع عود میشود.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه کنید:
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان علایم کچلی تغیردهنده رنگ را داشته باشید.
اگر علیرغم درمان، عفونت بهبود نیابد.
وجود یک عفونت خفیف ناخن که مشکل زا شده است.
قرمزی، التهاب یا ترشح چرکی از پوست مجاور ناخن درگیر
اگر علایم کچلی کشاله ران را داشته باشید که ظرف ۵ روز خود به خود برطرف نشود.
اگر دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شدهاید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند.
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان دارای علایم کچلی قارچی باشید.
اگر ضایعات کچلی قرمز، دردناک و ترشحدار گردد.
اگر علایم با وجود درمان در عرض ۴ – ۳ هفته بهبود نیابد.
اگر دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شدهاید. داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.
دکتر حسین آذری
مطالب پیشنهادی امروز برای شما:
سلام من ۵ روز به قارچ ران مبتلا شدم از پماد بتامتازن و کلوتریمازل استفاده میکنم اما گسترش پیدا کرده چکار کنم سریع خوب بشه
خیلی خوب بود فقط در رابطه با دارو و دوره درمان صحبت کنید
با سلام
این مطالب صرفا جهت آشنائی با بیماری و نحوه درمان آن است. لطفا برای درمان بیماری خود، حتما به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.
ممنون